ေဆြမ်ိဳးေတာ္စပ္ျခင္း
ပအုိဝ္းလူမ်ိဳးတြင္ မိန္းမ၏ ေမာင္ႏွွွင့္အစ္ကုိအား ‘မက္’ ဟုေခၚ၍ ညီမ၏ေယာက်ာၤးကိုလည္း ‘မက္’ ဟုပင္ေခၚသည္။ ညီအစ္မ နွစ္ေယာက္၏ ေယာက္်ားကို ‘ဖာတန္’ ဟုေခၚျပီး၊ ညီမ၏ လင္ေယာက္်ားကုိ ‘ဖာနင္’ ဟုေခၚသည္။ အေဖ၏ ညီကို ‘ဖာနင္’၊ အေမ၏ အစ္ကုိ ကုိ ‘ဖာတန္’ ဟုေခၚသည္။ အေမ၏ေမာင္ကုိ ‘ဖူ’ ဟုေခၚသည္။ အေဖ၏ ညီမႏွင့္ အစ္မကုိလည္း ‘ဖူ’ ဟုေခၚသည္။ အေမ၏ ညီမကို ‘မိြဳးတန္’၊ အေမ၏ အေမကုိ ‘မိြဳးျဖား’၊ ဇနီးသည္၏ ညီမကို ‘မြိဳးနင္’၊ ဇနီးသည္၏ အစ္မကုိ ‘မိြဳးတန္’ ဟုေခၚသည္။
အေမြဆက္ခံျခင္း
မိဘႏွစ္ပါးကြယ္လြန္ေသာ္ က်န္ရွိပစၥည္းမ်ားကုိ သားသမီးမ်ားအား က်ားမ ႀကီးငယ္မခြဲျခားဘဲ ခြဲေဝယူၾကသည္။ မိဘႏွင့္ ေနာက္ဆံုးအတူေနသူက အေမြကုိ ပုိရထုိက္သည္ဟု ယူဆၾကသည္။ သားသမီးေျမးျမစ္မရွိမွသာ အနီးဆံုးေဆြမ်ိဳးက ဆက္ခံႏုိင္သည္။ မိဘ၏ ေနအိမ္ႏွင့္ ေျမကြက္ကုိ အငယ္ဆံုးသားသမီးမ်ားအား ေပးေလ့ရွိသည္။ အေမြစား အေမြခံ မရွိဘဲ ေသဆံုးသြားၾကလွ်င္ ၄င္းတုိ႕၏ ပစၥည္းမ်ားကုိ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းသုိ႕ ေပးပို႕ လွဴဒါန္းေလ့ရွိသည္။
ပအုိဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ားသည္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ျခံယာလုပ္ငန္းျဖင့္ အသက္ေမြးၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ေက်းရြာမ်ား တည္ေဆာက္ရာတြင္လည္း စုိက္ပ်ိဳးရန္ ေျမၾသဇာ ေကာင္းမြန္သည့္ ေျမလြတ္ေျမရုိင္းမ်ား ရွိရာေဒသမ်ားကုိ အဓိကေရြးခ်ယ္ ၾကသည္။ ေသာက္သံုးေရ ႏွင့္ သီးႏွံစုိက္ပ်ိဳးရန္ ေရရရွိေရး၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္မႈ ေကာင္းမြန္ေရးအတြက္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားၾကသည္။ ပအိုဝ္းေက်းရြာမ်ားကို ေရမဝပ္သည့္ ေတာင္ကုန္း ေတာင္ေစာင္းမ်ားေပၚတြင္ အမ်ားဆံုး ေတြ႕ရွိရသည္။ ေတာင္ေပၚေဒသ ေရမဝပ္သည့္ ေနရာမ်ားမ်ား ေရြးခ်ယ္ရျခင္းမွာ ေလေကာင္းေလသန္႕ ရရွိေစရန္၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညြတ္ေစရန္ႏွင့္ သစ္ဝါးမ်ား ေပါမ်ားေသာ ေတာင္ေပၚ ေတာင္ေစာင္းမ်ားတြင္ ေရြးခ်ယ္တည္ေဆာက္ဟန္ တူပါသည္။
ပအုိဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာ စတင္ထြန္းကားရာ သုဝဏၰဘူမိသထံုျပည္မွ ရွမ္းကုန္း ျပင္ျမင့္သို႔ ေရာက္ရိွျပီး ဗုဒၶဘာသာ မ်ိဳးေစ့ကုိ ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္လာခဲ့ၾကသည္။ ပအိုဝ္းအမ်ားစုသည္ ဗုဒၶဘာသာကို ကုိးကြယ္ယံုၾကည္ၾကသည္။ အနည္းငယ္မွ်သာ ခရစ္ယာန္ ဘာသာကုိ ကုိးကြယ္ၾကသည္။ ၾကီးက်ယ္ခမ္းနားေသာ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းမ်ားကို ေက်းရြာတိုင္းတြင္ ေတြ႔ရသည္။ ဘုရား၊ ေက်ာင္းကန္၊ ဇရပ္စေသာ သာသနာေရးဆိုင္ရာ အေဆာက္အအံုမ်ားကို မိမိေခၽြးနည္းစာလုပ္အားခမွ စုေဆာင္းထားေသာ ေငြေၾကးမ်ားျဖင့္ ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းၾကသည္။
ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ားသည္ ပေဒသရာဇ္ အုပ္စိုးသူ လူတန္းစား၏ ဖိႏွိပ္ညွဥ္းပန္းမႈႏွင့္ အခြန္အတုတ္ မတရားအတင္း အဓမၼေကာက္ခံမႈမ်ားေၾကာင့္ ၄င္းတို႔ႏွင့္ ကင္းေဝးရာ ေတာင္ေပၚေဒသမ်ားတြင္ ေရႊ႔ေျပာင္းေနထို္င္ခဲ့ၾကသည္။ ပင္ကုိစရိုက္အေနျဖင့္ မိမိ၏ စားဝတ္ေနေရးအတြက္ လြတ္လပ္စြာ ပရိေယသန ရွာမီးလိုမႈ စိတ္ဓာတ္အျပည့္ရွိၾကသည္။ ပေဒသရာဇ္စနစ္ ပေပ်ာက္ျပီး ပအိုဝ္းမ်ား ေတာင္ေပၚေဒသတြင္ အတည္တက် ေနထိုင္လာၾကသကဲ့သို႔ ေျမျပန္႔ေဒသမ်ားသို႔ဆင္း၍ လယ္ယာလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္အသက္ေမြး ဝမ္းေၾကာင္း ျပဳလာၾကသည္။ ပအိုဝ္းမ်ား၏ စိတ္ေနသေဘာထားမ်ားမွာ ရိုးသားမႈကုိ အရင္းခံၾကသည္။ ပအို္ဝ္းစကားပံုတစ္ခုက ‘ကုန္းျမင့္လွ်င္ ေရမတင္၊ ဂုဏ္ျမင့္လွ်င္ လူမခင္’ ဟု ဆုိေပသည္။ ပအိုဝ္းမ်ားသည္ အယုတ္အလတ္ အျမတ္မေရြး၊ ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာမေရြး၊ တေျပးညီစြာ တန္းတူရည္တူ ဆက္ဆံၾကသည္။ ဓနဂုဏ္၊ ေငြဂုဏ္၊ ပညာဂုဏ္ေမာက္ျခင္းမ်ား မရိွသေလာက္ နည္းပါးေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။
ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္းရွိ ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသား တုိ႕သည္ အနက္ (သုိ႕) နက္ျပာေရာင္ဝတ္စံုကို အမ်ားဆံုးဝတ္ဆင္ၾကသည္။ ေအာက္ျမန္မာျပည္ရွိ ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသား တုိ႕မူကား ဗမာ လူမ်ိဳးကဲ့သုိ႕ ဝတ္ဆင္ၾကသည္က မ်ားေလသည္။ အနက္ေရာင္၊ နက္ျပာေရာင္ ဝတ္ဆင္ၾကျခင္းမွာ အနက္ေရာင္သည္ အပူကုိ စုပ္ယူႏိုင္ျခင္း၊ ေအးေသာရာသီဥတုဒဏ္ကုိ ကာကြယ္ႏိုင္ျခင္း၊ ေပေရစြန္းထင္းမႈ သက္သာျခင္း စသည္တုိ႕ေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။ ထုိ႕ျပင္ ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသား တုိ႕သည္ အမ်ားအားျဖင့္ ျမင့္ေသာေတာင္ေပၚေဒသတြင္ ေနထုိင္ၾကသျဖင့္ အေအးဒဏ္ကုိ ကာကြယ္ႏိုင္ရန္အတြက္ အနက္ေရာင္ ဝတ္စံုကုိ ဝတ္ဆင္ၾကျခင္း ျဖစ္၏။ အနက္ေရာင္သည္ ပအုိဝ္းတုိင္းရင္းသားတုိ႕၏ မူပုိင္အေရာင္ပင္ ျဖစ္ေလသည္။
အနက္ေရာင္၊ နက္ျပာေရာင္ဝတ္စံုကုိ ဝတ္ဆင္ရာတြင္ အဖိုးထုိက္တန္ေသာ သကၠလပ္မ်ားကို အထူးအေလးေပး ဝတ္ဆင္ၾက၏။ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီး ဝတ္စံုတစ္စံုသည္ ယခုကာလ ေစ်းႏွုန္းအားျဖင့္ ငါးေသာင္းက်ပ္ခန္႕ရွိေလသည္။ အနက္ေရာင္၊ နက္ျပာေရာင္ ဝတ္စံုကုိ ညီညာစြာ ဝတ္ဆင္ၾကသျဖင့္ ဂုဏ္တု ဂုဏ္ျပိဳင္ ကင္းသည္ကုိ ေတြ႕ရေပသည္။
ယဥ္ေက်းမွဳဆုိသည္မွာ-
ယဥ္ေက်းမွဳ၏ အဓိပၸါယ္မွာ လူသားမ်ားကုိ သက္သာမႈ၊ ေခ်ာင္လည္မႈ၊ အခ်င္းခ်င္းနားလည္မႈႏွင့္ စိတ္ခ်မ္းသာမႈအတြက္ လူသားမ်ား ကုိယ္တုိင္ဖန္တီးထားေသာ အရာမ်ားကုိ ေခၚေဝၚျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ စကား၊ စာေပ၊ ဆင္ယင္ထံုးဖဲြ႕မွဳ၊ ဘာသာေရး ကုိးကြယ္ယံုၾကည္မႈ၊ ဂီတအႏုပညာႏွင့္ ဓေလ့ထံုးစံမ်ားသည္ လူသားမ်ား ဖန္တီးထားေသာအရာမ်ား ျဖစ္သျဖင့္ ယဥ္ေက်းမႈတြင္ အကံ်ဳးဝင္ပါသည္။ ယဥ္ေက်းမႈ အဆင့္အတန္း ျမင့္မားသည္ဟု ဂုဏ္ယူ လွ်က္ရွိၾကေသာ တုိုင္းျပည္၊ ႏုိင္ငံ၊ လူမ်ိဳးဟူသမွ်သည္ ေရွးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက မိမိတုိ႕ ဘုိးေဘးဘီဘင္တုိ႕ ခ်န္ထားခဲ့ေသာ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈ အေမြသမိုင္းတုိ႕ျဖင့္ ေဖာ္ျပလ်က္ ရွိေနၾကသည္။
ယဥ္ေက်းမႈကြယ္ေပ်ာက္လွ်င္ လူမ်ိဳးပါေပ်ာက္ကြယ္ သြားႏိုင္ပါသည္။ ထုိအသိကို လူမ်ိဳးတုိင္းက ခံယူနားလည္ထားႀကရမည္။ လူမ်ိဳးတုိင္း မိမိယဥ္ေက်းမႈကို ထိန္းသိမ္းျခင္း၊ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ျခင္း၊ တုိးတက္ေစရန္ ႀကိဳးပမ္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိေနၾကသည္။ ယဥ္ေက်းမႈသည္ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၏ ဘဝတည္ေဆာက္ျပဳျပင္ပံု၊ ဘဝ ပံုစံပင္ျဖစ္သည္။ လူတို႕၏ အသိဥာဏ္ ဗဟုသုတ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္နည္းမ်ား အျပင္ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ၊ စိတ္ပို္င္းဆုိင္ရာ၊ ေတြးေခၚ ႀကံဆ ဖန္တီးခ်က္မ်ား အဆင့္ဆင့္သို႕ သုိမွီးစုေဆာင္းထားျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
မြန္ဂိုလိြဳက္မ်ိဴးႏြယ္မ်ား ေမာင္းဂြတ္ေခၚ မြန္ဂိုးလီးယားကုန္းျပင္ျမင့္မွ ေရၾကည္ရာျမက္ႏုရာ ရွာေဖြေျပာင္းေရႊ႔ခဲ့ၾကရာတြင္ ပအိုဝ္းျဖစ္လာမည့္ ပ်ဴတုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ေတာင္ဘက္ ေဒသသို႔ အေစာဆံုး ထြက္ခြာခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္သျဖင့္ ေတာင္ဘက္ အရပ္မွာ ေနထိုင္ၾကသူ ေတာင္သူဟု ေနာက္က်န္ရစ္ခဲ့ေသာ ေနာက္မွ လိုက္လံေျပာင္းေရႊ႔လာေသာ မြန္ဂိုလိြဳက္မ်ားက ရည္ညႊန္းေခၚဆိုရင္း ပ်ဴကို ေတာင္သူပအိုဝ္းဟု တြင္မည့္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။
ပအိုဝ္းအမ်ိဳးသားမ်ားသည္ မြန္ဂိုလီးယား ကုန္းျပင္ျမင့္ ‘အူကရိုေဒသ’ မွ လမ္းေၾကာင္းသံုးခြျဖင့္ ျမန္မာ့ေျမေပၚသို႔ ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၾကသည္။ အေရွ့ဘက္ဆံုးမွ ဆင္းသက္ရာလမ္းေၾကာင္းမွာ မဲေခါင္ ျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္း၊ အလယ္လမ္းေၾကာင္းမွာ သံလြင္ျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္း ႏွင့္ ဧရာဝတီ ျမစ္ေၾကာင္းအတုိင္းတို႔ျဖစ္သည္။


Recent Comments