မြန္ဂိုလိြဳက္မ်ိဴးႏြယ္မ်ား ေမာင္းဂြတ္ေခၚ မြန္ဂိုးလီးယားကုန္းျပင္ျမင့္မွ ေရၾကည္ရာျမက္ႏုရာ ရွာေဖြေျပာင္းေရႊ႔ခဲ့ၾကရာတြင္ ပအိုဝ္းျဖစ္လာမည့္ ပ်ဴတုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ေတာင္ဘက္ ေဒသသို႔ အေစာဆံုး ထြက္ခြာခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္သျဖင့္ ေတာင္ဘက္ အရပ္မွာ ေနထိုင္ၾကသူ ေတာင္သူဟု ေနာက္က်န္ရစ္ခဲ့ေသာ ေနာက္မွ လိုက္လံေျပာင္းေရႊ႔လာေသာ မြန္ဂိုလိြဳက္မ်ားက ရည္ညႊန္းေခၚဆိုရင္း ပ်ဴကို ေတာင္သူပအိုဝ္းဟု တြင္မည့္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။

ပအိုဝ္းအမ်ိဳးသားမ်ားသည္ မြန္ဂိုလီးယား ကုန္းျပင္ျမင့္ ‘အူကရိုေဒသ’ မွ လမ္းေၾကာင္းသံုးခြျဖင့္ ျမန္မာ့ေျမေပၚသို႔ ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၾကသည္။ အေရွ့ဘက္ဆံုးမွ ဆင္းသက္ရာလမ္းေၾကာင္းမွာ မဲေခါင္ ျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္း၊ အလယ္လမ္းေၾကာင္းမွာ သံလြင္ျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္း ႏွင့္ ဧရာဝတီ ျမစ္ေၾကာင္းအတုိင္းတို႔ျဖစ္သည္။

ထုိလမ္းေၾကာင္းမ်ားအတိုင္း ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၾကရာတြင္ သံလြင္ႏွင့္ ဧရာ၀တီၾကား လာ႐ိိွဳး ေတာင္စဥ္ (Larsho Mountain Ring) ေတာင္ဘက္ဆံုး သီေပါအေ႐ွ႔ေတာင္႐ိွ ‘ေကာင္မင္ထိြဳင္း’ ေတာင္ေပၚတြင္ ပ်ဴမ်ိဳးႏြယ္ ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား အစဥ္အဆက္ ေနထုိင္လ်က္႐ွိေၾကာင္း သိရပါသည္။

ပ်ဴ (သို႔မဟုတ္) ပအိုဝ္းတုိင္းရင္းသားမ်ားသည္ မြန္ဂိုလိြဳက္မ်ိဳးႏြယ္ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ျပီး ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ ေ႐ႊ႔ေျပာင္းေနထို္င္ခဲ့ၾကရာ၌ တ႐ုတ္ျပည္ ေကြ႔ေခ်ာင္နယ္ တြင္လည္း အေျခခ် ေနထုိင္ခဲ့ဖူးသည္။ တ႐ုတ္ဘုရင္ ေဂါင္ခ်ိန္က ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္လာသျဖင့္ အုပ္စုသံုးစုျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္းသို႔ ေ႐ွ႔ရႈဝင္ေရာက္လာခဲ့ၾကသည္။ မဲေခါင္ျမစ္အတိုင္း ဆင္းသက္ေသာ အုပ္စုသည္ ကေမာၻဒီးယား၊ ဗီယက္နမ္၊ ေလာႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အေျခခ် ေနထုိင္ရင္း ေနာက္မွ တစ္ခ်ိဳ႔ ေတာင္ဘက္ဆီသို႔ ထပ္မံေျပာင္းေ႐ႊ႔သြားရင္း ယေန႔ျမဝတီ ႏွင့္ သထံုု သိၾကေသာေဒသသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၾကသည္။

တစ္ဖြဲ႔မွာ ေ႐ႊလီျမစ္ေၾကာင္းအတို္င္း စုန္ဆင္းကာ ဧရာဝတီျမစ္ေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ ၾကီးက်ယ္ ထင္႐ွားေသာ တေကာင္း၊ ဟန္လင္း၊ ဗိႆႏိုး၊ သေရေခတၱရာ (ေမွာ္ဇာ) ျမိဳ႔ၾကီးမ်ားကုိ ထူေထာင္ႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ထို သေရေခတၱရာမွလည္း သထံုႏွင့္ ဆက္သြယ္မိၾကသည္။

က်န္တစ္ဖြဲ႔မွာ ယူနန္နယ္အတြင္း အေျခခ်ေနထိုင္လ်က္ရွိရာ တ႐ုတ္နန္ေခ်ာင္တို႔က ဝင္ေရာက္ သိမ္းပိုက္သျဖင့္ ၾကဴကုတ္ေတာင္ၾကားလမ္းမွ ယေန႔ေတာင္ေပၚေျမေဒသသို႔ ေ႐ႊ႔ေျပာင္းေနထို္င္ခဲ့ ၾကရျပန္သည္။ ထုိနန္ေခ်ာင္မ်ားအား တ႐ုတ္တို႕က ႏွိပ္စက္တိုက္ခုိက္ျပန္သျဖင့္ ပအိုဝ္းတို႔ ေနထိုင္ရာ ေတာင္ေပၚေဒသဆီသို႔ နန္ေခ်ာင္႐ွမ္းမ်ား လိုက္ပါလာခဲ့ၾကျပန္ရာ ပအိုဝ္းတစ္ခ်ိဳ႔ ေတာင္ဘက္သထံုေဒသဆီသို႔ ဆက္လက္ ေ႐ႊ႔ေျပာင္းသြားခဲ့ၾကျပန္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေကြ႔ေခ်ာင္နယ္မွ သံုးအုပ္စုကြဲကာ ဆုပ္ခြာလာခဲ့ေသာ ပအိုဝ္းမ်ားသည္ သံလြင္ႏွင့္ စစ္ေတာင္းျမစ္ ႐ွမ္းေဒသအၾကား႐ွိ သထံုေျမတြင္ျပန္လည္ေပါင္းစည္းကာ သုဝဏၰဘူမိသထံုျပည္ၾကီးကို တိုးတက္စည္ပင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ (တေပါင္းလက္ေဆာင္ အမွတ္ (၂၁) ဗိုလ္;ခံ; (သု၀ဏၰတိုင္း) ေရး စာမ်က္ႏွာ (၈၆) ဘာသာျပန္)

ဗီယက္နမ္၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ေလာ၊ ထုိင္း ႏိုင္ငံဘက္မွ ေ႐ႊ႔ေျပာင္းလာရာ လမ္းေၾကာင္းတြင္ လည္းေကာင္း သံလြင္ႏွင့္ ဧရာဝတီၾကား ေတာင္စဥ္ေတာင္တန္းမ်ား အၾကား လမ္းေၾကာင္း မ်ားတြင္ လည္းေကာင္း၊ ပ်ဴ (သို႔မဟုတ္) ပအိုဝ္းတုိ္င္းရင္းသားမ်ား က်န္ရစ္ ေနထိုင္ၾကသည္ကုိ မေမ့အပ္ေပ။