ပအို၀္းတို႔၏ အႏုပညာဗီဇဓာတ္ခံသည္ ေပ်ာက္ကင္းသြားျခင္းမရိွဘဲ အေျခအေန အခ်ိန္အခါ ေပးသည္ႏွင့္ ရုန္းထရွင္သန္ႏိုင္ရန္ အားအင္အျပည့္ ရိွေနသည့္အျဖစ္ကို ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ပါသည္။ ေျမေတာင္ေျမွာက္ ေပးႏိုင္ရန္သာ လိုအပ္ပါသည္။ “ေပၚဦးလူ”ဟု အဓိပၸာယ္ ရေသာ ပ်ဴ (ပအို၀္း) လူမ်ိဳးတို႔သည္ ဘာသာဘာ၀ ေနထိုင္က်က္စားရင္း ေက်ာက္ေခတ္ဦး၊ ေက်ာက္ေခတ္လယ္၊ ေက်ာက္ေခတ္ေႏွာင္း၊ ေၾကးေခတ္၊ သံေခတ္၊ သမို္င္းတင္ေခတ္အထိ ယဥ္ေက်းမႈအတတ္ပညာမ်ားကို စြန္႔ဦးတီထြင္ ဖန္တီးခဲ့ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္ ျဖစ္ပါသည္။ ပအို၀္းတို႔၏ လက္ရာပစၥည္းမ်ားသည္ စား၀တ္ေနေရးဆိုင္ရာ ေတာင္သူလယ္လုပ္ ဓားမခုတ္ျခင္းအတြက္ လိုအပ္ေသာ အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

အုတ္၊ ျပဴးအဲပ္၊ တလင္း၊ ေကာက္, စသည့္ယြန္းထည္ပစၥည္းမ်ား

ယြန္းထည္ပစၥည္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေသာ နည္းပညာမ်ားကို ပ်ဴေခတ္ဟု ထင္ရွားခဲ့စဥ္ကပင္ ပအို၀္းလူမ်ိဳးမ်ား တတ္ေျမာက္ၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။ တရုတ္တို႔ႏွင့္ အဆက္အသြယ္ရိွခဲ့သျဖင့္ တရုတ္တို႔ထံမွ ရရိွခဲ့ျခင္းျဖစ္မည္ဟု ဆိုသည္။ ေရွးက်လွေသာ ယြန္းထည္ျပဳလုပ္မႈ အတတ္ပညာကို က်ယ္ျပန္႔စြာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္း မရိွေသာ္လည္း ယေန႔တိုင္ ထိန္းသိမ္းလုပ္ေဆာင္ ႏိုင္ေနေသးသည္မွာ ဂုဏ္ယူစရာ ျဖစ္ပါသည္။ လက္ရာေသသပ္ၿပီး ေကာင္းမြန္ေသာ အဆင့္ျမင့္ ယြန္းထည္ပစၥည္းမ်ားကို ေက်ာက္တစ္လံုး အေရွ႕ေတာင္ မက်တက်ရိွ ေဆာင္းဖိုးရြာ (ေနာင္ယာသုဲင္,ေတာင္ဘက္)ေန ျဖားကုဏၰမား၏ သားေျမးမ်ားက လုပ္ကိုင္ေနေသးေၾကာင္း သိရပါသည္။

အုတ္ (အြဳပ္)၊ ျပဴးအဲပ္ (ကြမ္းအစ္)၊ တလင္း (ေဒါင္းလန္း)၊ ေကာက္, (ခြက္)စသည့္ ယြန္းထည္ပစၥည္းမ်ားအနက္ ပအို၀္းတို႔ အသံုးပိုမိုမ်ားျပားေသာ ယြန္းထည္ပစၥည္း တစ္မ်ိဳးမွာ ေဒါင္းလန္းေခၚ တလင္းသည္ ျဖားကုဏၰမား၏ သားေျမးမ်ား လက္ရာက နာမည္ႀကီးေလသည္။

ေမေနာ္

ေက်းလက္ေန ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား၏ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းတစ္ခုျဖစ္ေသာ ‘ေမေနာ္’ သည္ အသီးအရြက္ ထည့္စရာေတာင္းဟု အလြယ္ဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း ေတာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွ ၾကက္သြန္ျဖဴ ႏုတ္ရာတြင္ အပင္ျပတ္သြားေသာ ၾကက္သြန္ဥကို ပစ္ထည့္ရန္ အသံုးျပဳေသာ ေတာင္းတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေလသည္။

ပေနာ္

ပေနာ္မွာ လင္ဘန္းကိုပင္ ေခၚဆိုေလ့ ရိွပါသည္။ လက္မႈအႏုပညာျဖင့္ အထူးယက္လုပ္ေသာ ေက်းလက္အသံုးအေဆာင္ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ေဒသတြင္ ဘန္းဟုပင္ ေခၚပါသည္။

က၀္သဲက္

က၀္သဲက္ေခၚ က၀္တစ္မ်ိဳးမွာလည္း ေတာင္း အမ်ိဳးအစား၀င္ ေက်းလက္ေတာင္သူ လယ္သမား အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္း တစ္မ်ိဳးပင္ျဖစ္ေလသည္။ ေဖာ့ေခၚ ပလိုင္းအမ်ိဳးအစားႏွင့္လည္း ဆင္တူသည္။ ေတာင္းႀကီးဟုလည္း ဆိုႏိုင္သည္။ ေအာင္ဘန္းျခင္းဟု နာမည္ႀကီးသည္။ လက္ကိုင္တပ္ဆင္ထားေသာ ေတာင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။

ယံုး

စပါးထည့္ရန္ အထူးယက္လုပ္ထားေသာ သရိုးမံထားသည့္ ေတာင္းႀကီးတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ ယံုးမွာ ျမန္မာအေခၚ စပါးက်ီပင္ ျဖစ္ပါသည္။

ေက်ာက္က်ီႏွင့္လုံးျခြ,

ေက်ာက္က်ီမွာ ႏြားေခ်းက်ံဳးရာတြင္ အသံုးျပဳရေသာ ကိရိယာျဖစ္သည္။ သူ႔ခ်ည္းသက္သက္ အသံုးျပဳ၍ အဆင္မေျပေခ်။ ‘ေက်ာက္က်ီ’ႏွင့္ တြဲဖက္အသံုးျပဳရေသာ ကိရိယာမွာ ‘လံုးျခြ,’ ျဖစ္သည္။ လံုးျခြ,မွာ ထြန္ျခစ္ႏွင့္တူေသာ ကိရိယာမ်ိဳးျဖစ္သည္။ လံုးျခြ,ကို တစ္နည္းေခၚေသးသည္မွာ “ဖိုးလြိဳင္ဗ်င္း” ျဖစ္သည္။

ထီတေတာက္ႏွင့္ထီေဆ့

ေရထည့္ရန္ ျပင္ဆင္ျပဳလုပ္ထားေသာ ထီတေတာက္ (၀ါးက်ည္ေတာက္)ႏွင့္ ထီေဆ့ (ထီေခ်႕) (ဗူးသီးေရဗူး)မ်ား ျဖစ္သည္။ ထီေဆ့ကို တရားနာ ေရစက္ခ်ရာတြင္ လည္းေကာင္း၊ ခရီးေဆာင္ေရဗူးမ်ား အျဖစ္လည္းေကာင္း အသံုးျပဳေလ့ ရိွပါသည္။

ေျခာင္းေပြးႏွင့္ပိုး

သနပ္ဖက္လုပ္ငန္းတြင္ အသံုးမ်ားေသာ ကိရိယာတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ ေလွာ္ၿပီးသား သနပ္ဖက္မ်ားကို အရြယ္အလိုက္ေရြးၿပီး ေခြထည့္စရာအျဖစ္ ေျခာင္းေပြးကို အသံုးျပဳသည္။ သနပ္ဖက္မ်ားကို ထုတ္ထည့္စရာေတာင္း တစ္မ်ိဳးကိုလည္း ပို; ဟုေခၚပါသည္။

သြဳမ္တြိဳင္၊ ေျခင္း

ေက်းလက္ေနအိမ္ေထာင္တိုင္းတြင္ မီးဖိုေပၚ၌ တပ္ဆင္ထားေသာ ၾကပ္ခိုးပင္ျဖစ္သည္။ အခိုးေပါင္း တစ္ေထာင္တည္ရာ တိုင္းရင္းေဆးေဖာ္စပ္ရန္ အလြယ္တကူ ရယူႏိုင္သည့္စင္ ျဖစ္ပါသည္။

ေနာက္ပိုင္းတြင္ .. ဆက္လက္ဖတ္ရွဳရန္