ရဟႏၲာသိမ္ေတာ္ ——>

လူ႔ေလာကတြင္ ပစၥဳပၸန္ႏွင့္သံသရာ ႏွစ္ျဖာေသာ စီးပြားခ်မ္းသာအတြက္ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ အဓြန္႔ရွည္ၾကာ တည္တံ့ခိုင္ၿမဲဖို႔ လိုသည္။ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမွာ သံဃာေတာ္မ်ားသည္ ဦးစီးဦးေဆာင္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္တည္ရိွေနရန္ ဥပသမၸဒကံေဆာင္ ရဟန္းခံရာသိမ္သည္ မရိွမျဖစ္ အေရးႀကီးလွေပသည္။ သိမ္မရိွပါက ရဟန္းခံ ဥပသမၸဒ ကံေျမာက္ႏိုင္ျခင္း မရိွေသာေၾကာင့္ ရဟန္းသံဃာ ျပတ္လပ္သြားႏိုင္ပါသည္။ ဦးေဆာင္ရဟန္းသံဃာကင္းမဲ့ခဲ့ပါလွ်င္ ဗုဒၶသာသနာေတာ္သည္လည္း လူ႔ေလာကမွ ကြယ္ေပ်ာက္သြားႏိုင္သည္။

ဤအနာဂတ္အေရးကို ေျမာ္ေတြး၍ မဇၥိ်မေဒသမွတစ္ပါး အျခားေသာ အစြန္းအဖ်ားက်သည့္ ပစၥႏၲရာဇ္ အရပ္ေဒသမွာ သိမ္သမုတ္ျခင္း စေသာ သံဃကံမ်ား ေအာင္ျမင္ၿပီးေျမာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ တတိယသဂၤါယနာတင္အၿပီး ကိုးတိုင္းကိုးဌာန သာသနာျပဳရာမွ ရွင္မဟာေမာဂၢလိ ပုတၱႆမေထရ္ႏွင့္ အေသာကမင္းတရားႀကီးတို႔က သု၀ဏၰဘူမိသို႔ ေသာဏမေထရ္ႏွင့္ ဥတၱရမေထရ္အမွဴးရိွေသာ သံဃအဖြဲ႔ငါးပါးကို အေျမာ္အျမင္ႀကီးစြာ ေစလႊတ္ေတာ္မူခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

သံဃာငါးပါးရိွေသာ အဖြဲ႔ကိုေစလႊတ္ျခင္းမွာလည္း အစြန္အဖ်ားက်ေသာ ပစၥႏ ၱရာဇ္အရပ္ေဒသတြင္ အဖြဲ႔၀င္ငါးပါးရိွမွသာ သံဃကိစၥအ၀၀၊ သံဃကံကို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထိုရဟႏာၱအရွင္ျမတ္မ်ား သမုတ္တည္ထားေသာ ရဟႏာၱသိမ္ေတာ္ ကကၠဴေမြေတာ္ ဓာတ္ျမတ္ေက်ာ္ ေစတီစုအနီး ေျမာက္အရပ္တြင္ ယခုတိုင္ အခိုင္အၿမဲ ရိွေနပါသည္။

ေရႊ၀က္ကူးဘုရား

ကကၠဴေမြေတာ္ ဓာတ္ျမတ္ေက်ာ္ေစတီ အေနာက္ဘက္ မနီးမေ၀းလွေသာအရပ္တြင္ ေတာ၀က္မ်ား က်က္စားေနထိုင္ေသာ ေတာအုပ္ဂႏိုင္ တစ္ခုရိွသည္။ ဤေတာအုပ္ဂႏိုင္မွ အေမြးအမွ်င္မ်ား၊ အသားအေရမ်ား ေရႊေရာင္ေတာက္ပေနေသာ အႀကီးအကဲ ၀က္မင္းတစ္ေကာင္သည္ ညအခ်ိန္တြင္ ေစတီဘုရားရိွရာသို႔ ကူးသန္းလာၿပီး ႏွစ္ပရိေစၧဒမ်ားစြာ ၾကာေညာင္း၍ ျခေတာင္ပို႔မ်ား ဖံုးလႊမ္းကာ ေျမႀကီးထဲတြင္ နစ္ျမွပ္ ေပ်ာက္ကြယ္ေနေသာ ေရွးေဟာင္းေရႊေစတီအား မိမိ၏အစြယ္ႏွင့္ ေျခလက္မ်ားျဖင့္ ေျမႀကီးမ်ားကို ယက္၍ဖယ္ထုတ္ကာ ေစတီတစ္ဆူ ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။

ေန႔ရက္မ်ားစြာ ေရႊ၀က္ကူး၍ လာေရာက္ ေသာေၾကာင့္ ဤေစတီကို “ေရႊ၀က္ကူး ေစတီဘုရား”ဟု နရပတိစည္သူသမိုင္းတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။ ေရႊ၀က္မ်ား က်က္စားေနထိုင္ရာ ေတာအုပ္ဂႏိုင္သည္ ယခုအခါ လူေနရြာ၏ နာမည္ျဖစ္လ်က္ “တႏြိဳင္ေထာ့ရြာ”ဟု ထင္က်န္လ်က္ရွိသည္။

ေရႊ၀က္ဂူဘုရား

ဤေမြေတာ္ဓာတ္ျမတ္ေက်ာ္ေစတီ တည္ရိွရာေနရာတြင္ ေရႊ၀က္မ်ား ေနထိုင္ေသာ ဂူရိွေလသည္။ ဂူမွာရိွေသာ ေရႊ၀က္သည္ ညအခါ ေစတီဘုရားအား ေစာင့္ေရွာက္ေလ့ရိွသည္။

ေရႊ၀က္၏ ၾကည့္ရွဳေစာင့္ေရွာက္မႈေၾကာင့္ ေစတီဘုရားကို ဖ်က္ဆီးမည့္ လူဆိုးမ်ား မေကာင္းေသာ လူမ်ား၊ ေရႊ၀က္ကို ေၾကာက္ရံြ၍ ဘုရားအနီးသို႔ မကပ္ရဲေပ။ ဤသို႔ ေရႊ၀က္မ်ား ေနထိုင္ေသာ ဂူအနီးတြင္ရိွသျဖင့္ ေရႊ၀က္ဂူဘုရားဟုလည္း ေခၚဆိုၾကေၾကာင္း ေရွးေဟာင္း ပအို၀္းပုရပိုက္စာတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။

၀က္မင္းနန္းေတာ္

ဤကကၠဴ ေမြေတာ္ဓာတ္ျမတ္ေက်ာ္ ေစတီအား လိမၼာေသာ ေရႊ၀က္မ်ားကပင္ တိရစၧာန္ဘ၀ႏွင့္ မမွ်ေအာင္ ထိန္းသိမ္း၊ ေစာင့္ေရွာက္လိုေသာ ေစတနာသဒၶါတရား ႏိုးၾကား၍ တန္ခိုးႀကီး ေစတီဘုရား ျဖစ္ခဲ့သည္။ အႀကီးအကဲျဖစ္ေသာ ေရႊ၀က္မ်ား၏ ေက်းဇူးတရားကုိ သိျမင္၍ လူတို႔က ေစတီဘုရားအနီးတြင္ ေနရာေပး၍ ၀က္မင္းစံရာ ေနအိမ္ကို တည္ေဆာက္ၿပီး ထားေပးသည္။

ေစတီအား ကပ္လွဴၿပီးေသာ ဆြမ္းေတာ္စာမ်ားကိုလည္း ၀က္မင္းစားေသာက္ႏိုင္ရန္ ၀က္မင္းစံရာ ေနအိမ္တြင္ စြန္႔ပစ္ေပး ၾကသည္။ ေစတီဘုရားကို အမွီျပဳ၍ ေရႊ၀က္မ်ားသည္ ေစတီဘုရားမွ စြန္႔ပစ္ထားေသာ ဆြမ္းေတာ္စာျဖင့္ အစာအာဟာရမွ်တၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထိုင္က်က္စား ၾကသည္။

၀က္မင္းမရိွသည့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္လည္း ေရႊ၀က္မင္းရုပ္ထုျပဳလုပ္ၿပီး တည္ထားရသည္။ ဘုရားမွစြန္႔ပစ္ေသာ ဆြမ္းေတာ္စာ မ်ားကိုလည္း ျပဳၿမဲတိုင္းျပဳလုပ္၍ ေရႊ၀က္စာ ေကြ်းၾကသည္။ စားႏိုင္သည့္ ေရႊ၀က္တို႔ မရိွေတာ့၍ စြန္႔ပစ္ထားေသာ ဆြမ္းေတာ္စာမ်ားမွာ ပုပ္သိုးပ်က္စီးၿပီး မေကာင္းေသာ အနံ႔အသက္ အညစ္အေၾကးမ်ား ျဖစ္သြားကာ ေစတီဘုရားႏွင့္ မသင့္ေလ်ာ္ေတာ့ေခ်။ သို႔ျဖစ္၍ ၀က္မင္း စံအိမ္ေနရာႏွင့္ ေရႊ၀က္ရုပ္ထုကို ဖ်က္ဆီးကာ မထားရိွေတာ့ဘဲ ေနခဲ့ၾကသည္။

ထိုအခ်ိန္မွစ၍ တစ္ႏွစ္(၂)ႀကိမ္ ဗုဒၶပူဇနိယပဲြေတာ္ က်င္းပျပဳလုပ္တိုင္း ပြဲေတာ္မွာ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ျခင္း မရိွဘဲ တစ္စံုတစ္ရာကို ထိတ္လန္႔ စိုးရိမ္မွဳမ်ား ရိွေနခဲ့ၾကသည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ လူႀကီးသူမတို႔၏ တင္ျပခ်က္အရ ၀က္မင္းနန္းေတာ္ႏွင့္ ေရႊ၀က္ရုပ္ထုကို ျပန္လည္တည္ထားသည့္ အခါမွသာ ပြဲေတာ္မွာ ထိတ္လန္႔စိုးရိမ္မွဳ ကင္းၿပီး ျပန္လည္စည္ကား၍ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ ေပ်ာ္ေမြ႕ ႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။

သက္တူဘုရား

ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ေရးကူးေသာ အမည္မသိ က်မ္းျပဳဆရာ တစ္ဦးေရးသားသည့္ နရပတိစည္သူ သမိုင္းစာေပတြင္ ကကၠဴဘုရားသမိုင္း အေၾကာင္းပါ၀င္သည္။

ခရစ္ႏွစ္ (ေအဒီ ၁၁၇၄-၁၂၁၁)တြင္ စိုးစံေသာ ပုဂံမင္းဆက္မ်ားအနက္မွ နရပတိစည္သူမင္းသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြိ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးအတြက္ ဆည္ေျမာင္း၊ ေခ်ာင္းကန္မ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း၊ သာသနာေတာ္ အဓြန္႔ရွည္စြာ သန္႔ရွင္းတည္တန႔္ ျပန္႔ပြားေရးအတြက္ ေစတီဘုရား၊ ေက်ာင္းကန္၊ သိမ္၊ ဂူဘုရားမ်ားကို တည္ထားကိုးကြယ္ျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူသျဖင့္ ထင္ရွားေသာ မင္းတစ္ပါးျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေတာ္အတြင္း သိဂၤနက္ေဖာင္ေတာ္ျဖင့္ တိုင္းခန္းလွည့္လည္ရာမွ နရပတိစည္သူ မင္းႀကီးသည္ တဘက္ေခ်ာင္းသို႔ ေရာက္ရိွလာၿပီး သာယာေမြ႔ေလ်ာ္ဖြယ္ရိွေသာ ေခ်ာင္းနားကုန္းထိပ္ကို ျမင္ေတာ္မူလွ်င္ ေစတီဘုရား တည္ထားကိုးကြယ္လိုေသာ ဆႏၵျဖစ္ေပၚလာ၍ ေဖာင္ေတာ္ကို ဆိုက္ကပ္ေစၿပီးလွ်င္ ဌာပနာတိုက္ကို သံေတာင္ေလးဆယ့္ငါးေတာင္ အေစာက္တူးေစၿပီးမွ ရတနာေက်ာက္မ်ိဳး သံုးဆယ့္ေျခာက္ျပည္၊ ဓာတ္ေတာ္၊ ေမြေတာ္ႏွင့္တကြ ဌာပနာ သြင္း ေတာ္မူသည္။ တစ္ဆယ့္ႏွစ္ေတာင္ အျမင့္ရိွေသာ ႀကီးစြာေသာ ေက်ာက္ျဖာကိုယူ၍ လံုၿခံဳစြာ ဌာပနာတိုက္ကို ပိတ္ဖံုးေစသည္။ ထို႔ေနာက္ သံေတာင္ ေျခာက္ေတာင္၊ ႏွစ္မိုက္ႏွစ္သစ္၊ ဉာဏ္ေတာ္ ပမာဏရိွ ေစတီဘုရားကို တည္ထားေတာ္မူခဲ့သည္။

ဤမည္ေသာ ေစတီျမတ္သည္ကား ငါ၏အသက္ႏွင့္ အတူပင္ ျဖစ္ေတာ့ သည္ဟု နရပတိစည္သူမင္းႀကီး မိန္႔ဆိုေသာ စကားကိုလိုက္၍ “သက္တူျမတ္စြာဘုရား” ဟူ၍ အမည္ေတာ္ကို သမုတ္ပညတ္ ထားေတာ္မူခဲ့ေလသည္။ တေပါင္းလဆန္း တစ္ဆယ့္ေလးရက္ေန႔ တည္၍ ၿပီးစီးေတာ္မူသည္။ ၎လျပည့္ေက်ာ္ ငါးရက္ေန႔တြင္ ထီးေတာ္တင္ ေတာ္မူသည္။

နရပတိစည္သူမင္းႀကီး တည္ထားေတာ္မူ ၿပီးသည့္ေနာက္ အႏွစ္တစ္ဆယ့္ တစ္ခုႏွစ္ ေရာက္လ်ွင္ ဇမၺဴရာဇ္ေရႊစင္ အဆင္းႏွင့္တူေသာ ေရာင္ျခည္ ေတာ္ျမတ္ ျပေတာ္မူေသာေၾကာင့္ ဘုန္းပညာရွိေသာ ေယာက္်ားျမတ္တို႔ ေတြ႕ျမင္၊ ဖူးေျမာ္ရေသာေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ တည္ထားေတာ္မူခဲ့ျပန္သည္။ ညဥ့္အခါတြင္ ေရႊ၀က္ကူးလာေသာေၾကာင့္ ေရႊ၀က္ကူးဘုရားဟူ၍ ေနာင္တြင္သမုတ္ ေတာ္မူျပန္သည္။

ထို႔ေနာက္ နရပတိစည္သူ မင္းႀကီးသည္ ေဖာင္ေတာ္ တစ္သိန္းသားႏွင့္အတူ ဆန္တက္ေတာ္မူေလေသာ္ လင္းလင္းရိွရာ အရပ္သို႔ ေရာက္ေတာ္မူၿပီးမွ ေနာက္သို႔ျပန္၍ လွည့္ၾကည့္ေတာ္မူလ်ွင္ ငါ၏ သက္တူျမတ္စြာဘုရားသည္ကား ေနာက္မွာက်န္ရစ္ခဲ့ေလၿပီ၊ ငါသည္လြန္၍ ေရာက္သြားေလၿပီဟု မင္းႀကီးဆိုေသာ စကားကိုလိုက္၍ ေနာက္လြန္အရပ္ဟူ၍ သမုတ္ ေတာ္မူခဲ့သည္။

ယခုအခါ ရွမ္းဘာသာျဖင့္ ပင္လြန္ဟူ၍ တြင္ေလသည္ဟု နရပတိစည္သူ သမိုင္းတြင္ ေမြေတာ္ကကၠဴဘုရားႏွင့္ စပ္၍ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။